Één dogma is alle dogma’s

Essay door Gigi Schuiten

Heilige teksten vergelijken is zinloos. Ook zonder dat we ieder handvest van iedere geloofsbelijdenis lezen en doorgronden, weten we dat die meer overeenkomsten dan verschillen laat zien. De reden is simpel, een mens en zijn psychologische inhoud is niet uniek. Religieuze archetypes komen wereldwijd en in alle culturen vergelijkbaar tot identiek voor, want het collectief (on)bewustzijn is grensoverschrijdend. Dat verschillende nationaliteiten en culturen met elkaar op de vuist gaan uit naam van het geloof, staat dan ook volkomen los van inhoud van de heilige geschriften.

Alleen als met het verstrijken der jaren – en dan hebben we het eerder over eeuwen dan decennia – moderne en gedeelde dogma’s ontstaan, kunnen we hopen op het vrede op aarde waar we iedere kerst voor bidden. Pas wanneer binnen alle verschillende religies dezelfde werkelijke godservaringen worden beleefd en wanneer die op dezelfde manier worden behandeld en geïnterpreteerd, wanneer ze binnen dezelfde tijdsspanne van hun scherpe kantjes worden ontdaan en in dezelfde vorm collectief omarmd worden binnen alle geloofsbelijdenissen, is er hoop dat religieuze oorlogen tot het verleden gaan behoren.
Lees verder >>

Categorie: existentialisme
vorige in deze categorie |

Zielseigenen: geen vrijkaartje voor het Hof van Eden?

Essay door Gigi Schuiten

Dacht ik na de breuk met de eerste man die zich als een grote liefde kwalificeerde nog naïef, dat mijn leven voorbij was omdat er maar één zielsgeliefde rondloopt, ondertussen weet ik beter. Want vier jaar later ontmoette en verloor ik mijn tweede grootse liefde. „Als het twee keer kan, waarom dan niet veel vaker”, bedacht ik in mijn rouwperiode en begon aan een overmoedige zoektocht naar de essentie van de liefde.

Plato droeg in Symposion de term tweelingziel aan. Hij veronderstelde dat de mens oorspronkelijk uit twee helften bestond die gescheiden werden bij het staartbotje, en zo gedoemd tot een levenslange speurtocht naar het ontbrekende deel. „En wanneer een van hen zijn andere helft zal ontmoeten, de werkelijke helft van zichzelf, is het paar verloren in een verbazing van liefde en vriendschap en intimiteit en men zal niet meer uit elkaars zicht verdwijnen, zelfs niet voor een moment.” Hoewel zijn woorden de majestueuze gevoelens die zielsgeliefden voor elkaar hebben prachtig beschrijft, impliceren ze ook dat er maar één mens rondhuppelt, die de ander kan vervolmaken. Ik ontmoette het afgelopen decennium meerdere mannen die aan deze omschrijving voldoen. Maar op hen is de term tweelingziel noch het begrip zielsverwant - die beiden eerder op de platonische liefde dan op de erotische liefde betrekking hebben - van toepassing. Dus besloot ik ze zielseigenen - deel van de eigen ziel - te noemen.
Lees verder >>

Categorie: existentialisme
vorige in deze categorie | volgende in deze categorie

Tijd is de openbaring van de verandering

Esssay door Gigi Schuiten

Op mijn bureau staat een wekkertje. De secondewijzer tikt zacht en het klokje wekt me met lieflijke vogelgeluiden. Het is roze en een beetje kitsch, en in geen enkel opzicht eng behalve dan dat het zo nadrukkelijk de tijd wegtikt. Als ik naar de wijzerplaat kijk dan gapen verleden en toekomst me ongegeneerd aan, maar dit moment is al verdwenen voor ik er mijn aandacht op heb gericht. Het lijkt een beetje op schieten op kermis; de konijntjes spurten voorbij en je doelwit is al gevlogen voor je vingers grip rond de trekker hebben gekregen. Maar er is wel telkens een nieuw konijntje en zo gaat het ook met het beleven van tijd.

Als ik afga op de klok, dan is tijd altijd en overal hetzelfde. De ene minuut duurt even lang als het andere, het volgende uur is echt niet korter dan het voorgaande. Toch is mijn beleving van tijd een heel andere. Het uur dat ik laatst in de stoel van de mondhygiëniste doorbracht, duurde heus een stuk langer dan het extra uurtje dat ik vanochtend nog gelukzalig dagdromend in bed verpoosde. Ik vind tijd dan ook geen statisch en extern fenomeen maar vooral een intern en psychologisch verschijnsel. En mijn tijd loopt in de meeste gevallen helemaal niet synchroon met de tijd van anderen. Ik ben extreem gevoelig voor prikkels en veranderingen, en die koppel ik aan tijd. Ik denk dat iedereen dat doet en daarom kwam ik een poosje geleden op het idee dat tijd als volgt gedefinieerd kan worden: tijd is de openbaring van verandering.
Lees verder >>

Categorie: existentialisme
vorige in deze categorie | volgende in deze categorie

Synchroniciteit als leidraad

Essay door Gigi Schuiten

Op de dag van de Plant Maan, één van esbats die heksen rondom volle maan vieren en die symbool staat voor wat gezaaid is en nu tot wasdom komt, ontdekte ik tussen de munt op mijn balkon twee jonge eikenboompjes, broederlijk naast elkaar op deze onwaarschijnlijke plek ontsproten.Enkele dagen eerder dacht ik aan iemand die ik miste en toen zijn SMS binnenkwam, had ik mijn mobieltje al in mijn hand. In dezelfde week stuitte ik tijdens onderzoek voor een artikel op het fenomeen internettelevisie. Uit het rijtje koppelingen naar verschillende programma's koos ik er één op goed geluk en prompt kreeg ik een documentaire over het onderwerp voorgeschoteld.

Het zijn zomaar een paar recente voorbeelden uit mijn leven, die voor veel mensen niet meer zijn dan een reeks op zichzelf staande toevalligheden. Carl Gustav Jung bedacht de term synchroniciteit voor dit soort voorvallen die gelijktijdig of in eenzelfde periode optreden en die een significante betekenis en samenhang maar geen oorzakelijk verband hebben. Het één is dus geen logisch gevolg van het ander.
Lees verder >>

Categorie: existentialisme
vorige in deze categorie | volgende in deze categorie

Loslaten is geen stopwoord

Essay door Gigi Schuiten

Tegenwoordig moeten we alles loslaten en het liefst snel ook. Vertel iemand over een verbroken relatie, de dood van een beminde of een kapotte vriendschap en je kunt er op rekenen dat ergens in de woorden van troost en advies, de opdracht om los te laten wordt gegeven. Ik hoorde het veel in de maanden na de dood van mijn geliefde. Maar wie ik ook vroeg, niemand wist hoe je dat nu precies deed, dat loslaten en ik begon een hekel te krijgen aan het holle modewoord dat mij de mond snoerde en dat in de praktijk niet meer dan een stopwoord bleek. Maar het bleef me toch bezighouden.

Toen de onheilstijding kwam en het tot me doordrong dat ik hem nooit weer zou zien, verscheurde de tijd zich tot een nieuwe dimensie. Ik stond plotseling aan de rand van een onmetelijk diep ravijn. Mijn hakken boorden zich in het verleden waar hij leefde en ik gelukkig was. Aan de overkant gloorde vaag het onbereikbaar geworden morgen, en in diepte wist ik mijn Schaduwwereld. Daar was ik al eens eerder in afgedaald en hij lokte me niets.
Na twee dagen krijsen en huilen van woede en verdriet, maar vooral van angst, drong de waanzin van de leegte tot me door. In mijn totale verlatenheid ontdekte ik tot mijn afschuw dat ik me nergens meer aan vast kon klampen. Ik stond daar te wankelen en te balanceren op de rand van afgrond in de wetenschap dat ik ieder moment te pletter kon vallen en dat er niets, werkelijk helemaal niets was dat ik kon doen om mezelf te redden of om mijn leven zoals ik het had gekend te herstellen. Dus ik deed niets. Ik gaf me over en tuimelde de wanhoop in.
Lees verder >>

Categorie: existentialisme
vorige in deze categorie | volgende in deze categorie